Chuyên mục - Trao đổi Nghiệp vụ thư viện
Sự khác nhau giữa ấn bản rút gọn 14 và ấn bản đầy đủ 23 của khung phân loại thập tiến dewey
 

Phân loại tài liệu là một trong những khâu quan trọng trong quá trình xử lý nội dung tài liệu. Người cán bộ thư viện sẽ định một ký hiệu cho nội dung của quyển sách sau khi đã định xong chủ đề của tài liệu. Một ký hiệu phân loại có thể dùng để xếp kho đối với công tác phục vụ bạn đọc. Và trong quá trình phân loại tài liệu, cán bộ phân loại sẽ chọn ký hiệu trong một khung phân loại để sử dụng.

Vào năm 2007, được sự chỉ đạo của Thư viện Quốc gia Việt Nam, các thư viện công cộng , trong đó có Thư viện tỉnh Vĩnh Long đã thực hiện phân loại theo khung phân loại Thập tiến Dewey (viết tắt là DDC) ẩn bản rút gọn 14. Khung phân loại thập tiến Dewey linh hoạt và thường xuyên cập nhật hơn khung phân loại 19 lớp nhờ những chữ số thân thiện và còn nhiều ký hiệu phân loại đang chờ để đại diện cho các ngành mà trong khung phân loại chưa có. Tuy nhiên, đôi khi khung phân loại DDC ấn bản rút gọn 14 không thể phản ánh đầy đủ, chi tiết nội dung của cuốn sách.

Để giải quyết vấn đề này thì việc xuất hiện DDC ấn bản đầy đủ 23 bằng tiếng Việt là một nhu cầu cần thiết cho cán bộ làm công tác phân loại. Tháng 10 năm 2014, Thư viện Quốc gia đã tổ chức tập huấn cho cán bộ làm công tác phân loại đối với các Thư viện ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long và chỉ đạo triển khai thực hiện về khung phân loại DDC ấn bản đầy đủ 23 bằng tiếng Việt .

Thư viện tỉnh Vĩnh Long (nơi tôi công tác) theo sự chỉ đạo của Thư viện Quốc gia và Vụ thư viện đã tiến hành thực hiện phân loại theo khung phân loại DDC ấn bản đầy đủ 23.

Trong quá trình xử lý phân loại chuyển từ khung phân loại DDC ấn bản 14 rút gọn sang khung phân loại DDC ấn bản 23 đầy đủ, tôi nhận thấy hai khung phân loại này có những điểm khác nhau như sau:

+ Khung phân loại DDC 23 là ấn bản đầy đủ và nhiều tập hơn DDC14 ấn bản rút gọn, DDC 23 bao gồm 4 tập:

- Tập 1: Hướng dẫn bảng phụ

- Tập 2: Bảng chính từ 000 – 599

- Tập 3: Bảng chính từ 600 – 999

- Tập 4: Bảng chỉ mục quan hệ

Đồng thời có kèm theo quyển hướng dẫn: Khung phân loại thập tiến Dewey nguyên tắc và ứng dụng

Trong khi khung phân loại DDC 14 ấn bản rút gọn chỉ có một quyển phân loại duy nhất để sử dụng.

+ Hướng dẫn bảng phụ của DDC 23 ấn bản đầy đủ có thêm hai bảng phụ so với bảng phụ của DDC 14 ấn bản rút gọn, đó là có thêm Bảng 5: Nhóm sắc tộc và dân tộc, Bảng 6: Ngôn ngữ (về dòng họ)

+ Bảng 3 của Bảng phụ ở DDC 23 ấn bản đầy đủ chi tiết hơn Bảng 3 của Bảng phụ ở DDC 14 ấn bản rút gọn, vì DDC 23 đầy đủ có thêm:

- Bảng 3A: Tiểu phân mục cho tác phẩm của hoặc về tác giả riêng rẻ

- Bảng 3B: Tiểu phân mục cho tác phẩm bởi hoặc về nhiều hơn một tác giả

- Bảng 3C: Ký hiệu để thêm vào những chỗ được chỉ dẫn ở Bảng 3B, 700.4, 791.4, 808 – 809.

+ Khung phân loại DDC23 ấn bản đầy đủ với cách ghép phức tạp và ký hiệu dài, đồng thời thể hiện đầy đủ nội dung hơn khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn

- Ví dụ: Di truyền học tảo, ở khung DDC23 có ký hiệu là: 579.8135

- 579.8: * Tảo (bảng chính)

* Thêm như chỉ dẫn dưới: 579.2 – 579.8

579.2 – 579.8: Nhóm phân loại cụ thể của vi sinh vật, nấm mốc, tảo (bảng chính)

Trừ thay đổi chỉ ra dưới mục phân loại cụ thể, thêm vào mỗi tiểu phân mục được xác định bằng * như dưới đây:

1.Đề tài tổng hợp về lịch sử tự nhiên của vi sinh vật, nấm mốc, tảo

Thêm vào 1 các chỉ số tiếp sau: 579.1 ở 579.13 – 579.17

579.135: di truyền học

Do đó: Di truyền học tảo: 579.8135

Trong khi khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn có ký hiệu đơn giản: 579.8

+ Khung phân loại DDC23 ấn bản đầy đủ có nhiều bảng ưu tiên hơn khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn

- Ví dụ: Tâm lý học bé trai trước tuổi đến trường (3 – 5 tuổi): 155.423

- 155.432: Bé trai (Bảng chính)

- 155.423: Trẻ em từ ba đến năm tuổi (Bảng chính)

- Theo chỉ dẫn từ bảng ưu tiên, Tâm lý học bé trai trước tuổi đến trường (3 – 5 tuổi): 155.423, không phải là: 155.432

- Khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn thì không có bảng ưu tiên này

+ Khung phân loại DDC23 ấn bản đầy đủ có thêm nhiều chỉ dẫn thêm hơn khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn.

- Ví dụ: Luật điện lực năm 2004, sửa đổi, bổ sung năm 2012 và văn bản hướng dẫn thi hành: 343.597092902632

- 343: Luật quân sự…., công nghiệp (Bảng chính)

.3 - .9: Khu vực pháp quyền và khu vực cụ thể (Bảng chính)

Thêm vào chỉ số cơ bản 343 ký hiệu 3 – 9 từ bảng 2;

- 597: VIệt Nam (Bảng 2)

Sau đó thêm vào kết quả như dưới đây

01 – 09: đề tài về luật quân sự, quốc phòng, tài sản công, tài chính công, thuế, thương mại, công nghiệp

343.5970929: * Năng lượng điện

* Thêm như chỉ dẫn dưới 342 – 347

342 – 347: các ngành luật

Trừ thay đổi chỉ ra dưới mục phân loại cụ thể, thêm vào mỗi tiểu phân mục được xác định bằng * như dưới đây:

02632: Luật riêng lẻ và tập hợp

Trong khi khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn chỉ với ký hiệu: 343.59709

+ Ở mục 800, khung phân loại DDC23 ấn bản đầy đủ có thêm bảng thời kỳ cho phần văn học nước ngoài còn khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn không có thời kỳ cho phần văn học nước ngoài

- Ví dụ: Văn học Mỹ thời kỳ năm 2014 ở khung DDC13: 813.6, còn khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn chỉ có ký hiệu: 813

Thời đại ngày nay do sự tiến bộ vượt bậc của khoa học công nghệ cùng với nhiều lĩnh vực, nhiều ngành ngày càng xuất hiện và phát triển thì sự lựa chọn khung phân loại thập Tiến Dewey (DDC) là hữu hiệu nhất bởi vì DDC linh hoạt và thường xuyên cập nhật hơn. Khung phân loại DDC23 ấn bản đầy đủ được sử dụng với kho sách lưu giữ nhiều tài liệu hơn khung phân loại DDC14 ấn bản rút gọn vì khung phân loại DDC23 có ký hiệu đầy đủ và dài hơn nên chứa đầy đủ nội dung hơn khung phân loại DDC14. Trong thời đại hội nhập quốc tế như ngày nay, việc áp dụng các chuẩn nghiệp vụ trong hoạt động thư viện trong đó có DDC là điều cần thiết để chia sẻ nguồn lực thông tin và tiến kịp với các nước trên thế giới trong đó có Hoa Kỳ - nơi cội nguồn của khung phân loại này

Trong tương lai, hy vọng với sự giúp đỡ và hướng dẫn của Thư viện Quốc gia Việt Nam, các thư viện công cộng sẽ ngày càng cập nhập khung phân loại thập tiến Dewey (DDC) để chúng ta ngày càng hoàn thiện hơn và bổ sung thêm kiến thức về công tác phân loại nói riêng và trong công tác nghiệp vụ nói chung.

 

Cúc Hương

Quay lại In bài viết

Các tin liên quan

Tin mới đăng

Liên kết website

Thông tin truy cập

Đang xem: 43
Hôm nay: 1616
Hôm qua: 0
Trong tuần: 1616
Trong tháng: 24290
Tất cả: 3618704